Η ΑΡΑΒΙΚΗ ΕΞΕΓΕΡΣΗ

Η ΤΡΙΤΗ ΣΤΑ 100 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ

Η έντονη αναταραχή στον αραβικό κόσμο που παρατηρείται στις ημέρες μας δεν έχουν μια βάσιμη εξήγηση μέχρι τώρα για τα αίτια που συνετέλεσαν σε αυτήν την αναταραχή που συγκλονίζει ολόκληρη την αφρικανική ήπειρο, ούτε μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα, που θα καταλήξει. Δηλαδή θα οδηγήσει σε δημοκρατικά «δυτικά» μοντέλα διακυβέρνησης τις χώρες που βρίσκονται σε εξέγερση ή θα είναι μια αλλαγή φρουράς δηλαδή το αραβικό μοντέλο διακυβέρνησης, δηλαδή ημιολοκληρωτικές δικτατορίες. Επίσης εκείνο το οποίο δεν είναι ακόμη εξηγήσιμο είναι γιατί συμβαίνει αυτή τώρα η αναταραχή. Βεβαίως γράφονται και διατυπώνονται διάφορες εκδοχές με κυριαρχούσα την ανακάλυψη στη λεγόμενη Λεκάνη του Ηροδότου των δύο γιγαντιαίων πετρελαϊκών κοιτασμάτων Ταμάρ και Λεβιάθαν.

Πάντως, ανεξαρτήτως των λόγων και των αιτίων, οι οποίοι οδήγησαν στην τεράστια αυτή αναταραχή τον αραβικό κόσμο, πρέπει να σημειώσουμε ότι ιστορικά είναι η Τρίτη αραβική επανάσταση που πραγματοποιείται στην διάρκεια των τελευταίων εκατό (100) χρόνων.

Η πρώτη αραβική επανάσταση πραγματοποιήθηκε το 1916 όταν οι Άραβες αποφάσισαν να αποτινάξουν τον Τουρκικό ζυγό μετά από 400 χρόνια δουλείας του αραβικού κόσμου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η αραβική επανάσταση οδήγησε τότε στην απελευθέρωση και εκδίωξη των Τούρκων από τις ιερές πόλεις των Αράβων τις Μέκκα και Μεδίνα από την Χερσόνησο του Σινά και εξήγειρε την Μεσοποταμία (σημερινό Ιράκ), την Συρία, το Λίβανο και την Τρανσιορδανία (σημερινά Ισραήλ – Ιορδανία).

Τον ξεσηκωμό των Αράβων με κορυφαία στιγμή την κατάληψη της Δαμασκού, εκμεταλλεύτηκαν οι Αγγλο-Γάλλοι που είχαν κληθεί από του Άραβες για βοήθεια κατά των Τούρκων, και υπέγραψαν την συμφωνία Sykes-Picot σύμφωνα με την οποία χωρίστηκε η λεία δηλαδή τα πετρέλαια της Μεσοποταμίας (δηλαδή Ιράκ) και της Τρανσιορδανίας παραχωρήθηκαν στους Βρετανούς και οι Γάλλοι έγιναν κυρίαρχοι της Συρίας και του Λιβάνου. Έτσι η Βρετανοί καταπάτησαν την Αραβική Χερσόνησο και τα πετρέλαια του Ιράκ, τα οποία εκμεταλλεύτηκαν περισσότερο από 50 χρόνια.

Ως αντίδραση σε αυτήν την εξαπάτηση και προδοσία των Αγγλο-Γάλλων δημιουργήθηκε το κράτος της Σαουδικής Αραβίας από την οικογένεια των Αλ-Σαούντ οι οποίοι επιβλήθηκαν πάνω στις άλλες αραβικές φυλές και η δυναστεία των κυβερνά την Σαουδική Αραβία μέχρι σήμερα. Έτσι το μόνο αποτέλεσμα από την πρώτη αραβική επανάσταση ήταν η δημιουργία του ανεξάρτητου βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας.

Η δεύτερη αραβική επανάσταση άρχισε με την ανταρσία ομάδας αξιωματικών του αιγυπτιακού στρατού το 1952, οι οποίοι ανέτρεψαν το τότε βασιλιά της Αιγύπτου Φαρούκ και το 1954 εγκατέστησαν στρατιωτικό καθεστώς υπό τον Γκαμάλ Αμπτέλ Νάσερ, ο οποίος ανέτρεψε τον μέντορά του στρατηγό Ναγκούμπ. Ο Νάσερ εθνικοποίησε την διώρυγα του Σουέζ το 1956 και ουσιαστικά έδιωξε από τη χώρα του τους Άγγλους αφού η Αίγυπτος μέχρι τότε ήταν ουσιαστικά προτεκτοράτο της Βρετανίας.

Στη διάρκεια των επόμενων δέκα πέντε (15) ετών και υπό την επιρροή και την έμπνευση της αιγυπτιακής επανάστασης παρατηρούμε αντίστοιχα στρατιωτικά απελευθερωτικά προνουτσιαμέντα στο Ιράκ, τη Συρία, την Αλγερία και τη Λιβύη.

Ανατρέπονται και εκδιώκονται τα ελεγχόμενα από Αγγλία και Γαλλία καθεστώτα και αντικαθίστανται από τοπικούς παράγοντες οι οποίοι εγκαθιστούν προσωποπαγή και δικτατορικά συστήματα διακυβέρνησης τα οποία αναδεικνύονται σε μεγάλος τυράννους και κλέπτες της δημόσιας περιουσίας. Στο σημείο αυτό και για την Τρίτη Αραβική επανάσταση που βιώνουμε σήμερα παραθέτουμε αυτούσιο ένα απόσπασμα από άρθρο του δημοσιογράφου Κ.Ν. Σταμπολή που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «ο Κόσμος της Ενέργειας» και ο οποίος γράφει:

«Σήμερα βιώνουμε την Τρίτη Αραβική επανάσταση και την ανατροπή από «αυτόκλητους» εγχώριους παράγοντες των προσωποπαγών και διεφθαρμένων αυτών καθεστώτων. Το 1993 ο Σαντάμ Χουσείν (μετά την Αμερικανική επέμβαση του 2003), πριν λίγες ημέρες ο Μουμπάρακ, κληρονόμος των Σαντάτ-Νάσερ, σήμερα ο Καντάφι και αύριο οι υπόλοιποι. Δεν είναι τυχαίο ότι η κατάρρευση των καταπιεστικών αυτών καθεστώτων συμβαίνει σε μια περίοδο όπου επιτυγχάνεται τεράστια διάχυση της ενημέρωσης μέσω του διαδικτύου και γενικότερα της ηλεκτρονικής πληροφόρησης. Η γνώση που αποκτούν οι λαϊκές μάζες στον Αραβικό κόσμο και οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις για τον τρόπο ζωής και τις ατομικές ελευθερίες που απολαμβάνουν οι πολίτες στον Δυτικό κόσμο αποτελεί χωρίς αμφιβολία την κινητήριο δύναμη του σημερινού κύματος εξεγέρσεων. Τα κοινά αιτήματα των επαναστατημένων μαζών είναι πλέον η ελευθερία του πολίτη, ο σεβασμός των ατομικών δικαιωμάτων και η δημιουργία αντιπροσωπευτικών, δημοκρατικών κυβερνήσεων. Το μεγάλο ερώτημα παραμένει εάν οι σημερινές λαϊκές εξεγέρσεις, που έχουν ήδη στοιχήσει την ζωή χιλιάδων ανθρώπων, θα οδηγήσουν σε μία νέα εποχή και στη δημιουργία σύγχρονων και δημοκρατικά διοικούμενων κοινωνιών στη Βόρειο Αφρική και στη Μέση Ανατολή. Η πρόκληση είναι πράγματι μεγάλη και οι επόμενοι μήνες, που είναι εξαιρετικά κρίσιμοι, θα δείξουν εάν τελικά ο Αραβικός κόσμος θα πετύχει την μετάβαση του στην δημοκρατική εποχή.

Η σημερινή Αραβική εξέγερση ευρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Δυτικού κόσμου, πολύ περισσότερο σε σύγκριση με παλαιότερες εποχές, λόγω της τεράστιας στρατηγικής σημασίας που έχει η περιοχή της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής γενικότερα στον εφοδιασμό με καύσιμα των πετρελαιοκαταναλωτριών χωρών του ΟΟΣΑ. Με τις περισσότερες από αυτές τις οικονομίες να εξαρτώνται σε μεγάλο ποσοστό ακόμη από εισαγωγές πετρελαίου, η περιοχή της Μ. Ανατολής η οποία ελέγχει σχεδόν το 40% της παγκόσμιας παραγωγής αλλά διαθέτει το 62% των αποθεμάτων υδρογονανθράκων του πλανήτη θα εξακολουθήσει να έχει κομβικό ρόλο για την παγκόσμιο οικονομία».

Εξάλλου εκατοντάδες άτομα έχασαν τη ζωή τους στη Συρία, άλλο ένα θέατρο εξέγερσης Αράβων. Με το αίμα δεκάδων ανθρώπων βάφτηκαν οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών στη Συρία, μετά την εντολή για καταστολή που έδωσε το καθεστώς του προέδρου Μπασάρ Αλ Ασαντ, επιστρατεύοντας τανκς εναντίον των εξεγερθέντων.

Από τις 15 Μαρτίου που άρχισε το κίνημα αμφισβήτησης του συριακού καθεστώτος, τουλάχιστον 348 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τη βία.

Στην πόλη Ντεράα, άρματα μάχης αναπτύχθηκαν στην παλιά συνοικία και ελεύθεροι σκοπευτές είναι ακροβολισμένοι σε κυβερνητικά κτίρια. Τουλάχιστον 25 άνθρωποι σκοτώθηκαν τις τελευταίες 24 ώρες στην πόλη από όπου ξεκίνησε το κίνημα αμφισβήτησης του συριακού καθεστώτος, πριν από έξι εβδομάδες.

Εξάλλου μαίνονται οι διαδηλώσεις στην Υεμένη. Ήδη δύο διαδηλωτές σκοτώθηκαν στις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας που γίνονται στη χώρα κατά του καθεστώτος του προέδρου Αλί Αμπντάλα Σάλεχ. Κατά την επέμβασή τους για να διαλύσουν διαδήλωση στο Ιμπ, νότια της πρωτεύουσας Σανάα, οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ κατά των διαδηλωτών. Στην πόλη Τάιζ, νότια της Σανάα, 50 άνθρωπο τραυματίστηκαν, 25 από σφαίρες και 25 από πέτρες, ενώ 250 νοσηλεύονται λόγω της εισπνοής δακρυγόνων.

Τέλος, η κατάσταση στη Λιβύη εξακολουθεί να παραμένει τεταμένη αλλά και αδιευκρίνιστη όσον αφορά την τελική της έκβαση.

Πάνος Αρμάος

Advertisements